पोट व जांघ · Appendicitis

अपेंडिक्स (ॲपेंडिसायटिस)

अपेंडिक्स म्हणजे मोठ्या आतड्याला जोडलेल्या लहान पिशवीला आलेली सूज. ती काही तासांत वाढू शकते, म्हणून अपेंडिक्सची शंका असल्यास लवकर तपासणी करा — हॉस्पिटल २४ तास सुरू आहे.

तीव्र वेदना असल्यास थेट हॉस्पिटलमध्ये या — ओपीडी २४ तास सुरू आहे.

कधी यावेत्याच दिवशी — वाट पाहू नका
साधारण मुक्काम१–३ रात्री
बैठ्या कामावर परतसाधारण १–२ आठवडे

सामान्य लक्षणे

  • बेंबीजवळ सुरू होऊन पोटाच्या उजव्या खालच्या बाजूला सरकणारी वेदना
  • चालताना, खोकताना किंवा रस्त्यावरील धक्क्यांनी वाढणारी वेदना
  • भूक न लागणे, मळमळ किंवा उलटी
  • सौम्य ताप

त्वरित हॉस्पिटलमध्ये या, जर

  • तीव्र किंवा झपाट्याने वाढणारी पोटदुखी
  • जास्त ताप, कडक फुगलेले पोट, किंवा वारंवार उलट्या
  • वेदना अचानक कमी होऊन नंतर संपूर्ण पोटात पसरणे — हे अपेंडिक्स फुटल्याचे लक्षण असू शकते

शस्त्रक्रियेशिवाय उपचार

वाट पाहण्यासाठी जुलाबाची किंवा तीव्र वेदनाशामक औषधे घेऊ नका — त्यामुळे वाढणारी लक्षणे लपतात. काही सुरुवातीच्या, गुंतागुंत नसलेल्या रुग्णांवर हॉस्पिटलमध्ये अँटिबायोटिकने उपचार होऊ शकतात, पण हे तपासणी व चाचण्यांनंतरच ठरवले जाते.

  • निदानासाठी तपासणी, रक्त चाचण्या व सोनोग्राफी
  • निवडक सुरुवातीच्या रुग्णांमध्ये हॉस्पिटलमध्ये निरीक्षण व अँटिबायोटिक

उपचाराचे पर्याय

तुमच्यासाठी कोणता पर्याय योग्य हे तपासणीनंतर ठरते — कधी कधी प्रक्रियेची गरजच नसते.

अपेंडिक्स काढणेAppendicectomy

सूज आलेले अपेंडिक्स शस्त्रक्रियेने काढणे — प्रमाणित, निश्चित उपचार.

कोणासाठी योग्यबहुतेक तीव्र अपेंडिक्स

आधी पू काढणे, नंतर नियोजित शस्त्रक्रिया

गळू झाले असल्यास आधी पू काढला जातो व नंतर अपेंडिक्स काढले जाते.

कोणासाठी योग्यअपेंडिक्सचे गळू किंवा गाठ

बरे होणे

बहुतेक रुग्ण एक ते तीन रात्री राहतात. दुसऱ्या दिवसापासून चालणे सुरू होते; बैठे काम साधारण एक ते दोन आठवड्यांत — अपेंडिक्स फुटले असल्यास जास्त वेळ लागतो.

विमा

सलालकर हॉस्पिटलमध्ये विमा परतावा (रिइम्बर्समेंट) सहाय्य मिळते — तुमच्या विमा कंपनीला लागणारी बिले, डिस्चार्ज समरी व कागदपत्रे दिली जातात. मूळव्याध, फिशर, भगंदर व हर्निया यांसारख्या आजारांसाठी अनेक पॉलिसींमध्ये प्रतीक्षा कालावधी असतो, म्हणून शस्त्रक्रियेचे नियोजन करण्यापूर्वी पॉलिसी तपासा.

प्रश्न

फक्त औषधांनी अपेंडिक्स बरे होते का?

काही सुरुवातीच्या, गुंतागुंत नसलेल्या रुग्णांमध्ये हॉस्पिटलमधील अँटिबायोटिकने ते कमी होऊ शकते, पण पुन्हा होऊ शकते. बहुतेक रुग्णांमध्ये अपेंडिक्स काढूनच उपचार होतो. तपासणी व चाचण्यांनंतर निर्णय घेतला जातो.

अपेंडिक्सची शरीराला गरज असते का?

नाही — त्याच्याशिवाय सामान्य आयुष्य जगता येते.

अपेंडिक्सची वेदना नेहमी उजवीकडेच असते का?

बहुतेकदा ती पोटाच्या उजव्या खालच्या भागात येते, पण मुले, गर्भवती महिला व वयस्कर व्यक्तींमध्ये वेदना वेगळ्या जागी असू शकते. शंका असल्यास त्याच दिवशी तपासणी करा.